طرف به سوى يكديگر مبادله آتش دارند نيز معركهء نبرد به حساب مىآيد ؟ بسمه تعالى ، منظور از معركه ، محدودهء تيررس دشمن است در حدودى كه جنگ است ، نه مثل شهرهاى دور ؛ مگر آن‌كه محدودهء جنگ باشند . 3 . كسى كه به جبهه مىرود و در راه خدا مىجنگد و كشته مىشود ، آيا اگر احياناً حق‌الناس به گردن داشته باشند ، از جانب خدا بخشيده مىشود يا خير ؟ بسمه تعالى ، حق‌الناس قابل ادا ساقط نمىشود مگر با اداى آن و در صورت عدم پرداخت ، حساب آن با خداوند چاره‌ساز بخشنده است . 4 . رزمندگانى كه سى روز پىدرپى در يك محل بمانند ، در روز سى و يكم نمازشان تمام است ، حال اگر كسى در روز بيست و نهم يا سىام به اندازهء 8 فرسخِ رفت و برگشت از آن مكان دور شود و بعد به مكان خود برگردد ، حال در روز سى و يكم نماز ايشان شكسته است يا تمام ؟ بسمه تعالى ، در فرض مرقوم ، نماز شكسته است . [ سؤال 613 ] 2751 - 991 7 . در تحرير الوسيله دنبالهء مسألهء ساقط بودن غسل از شهيد ، فرموده‌ايد : « و يلحق به المقتول في حفظ بيضة الإسلام » چه افرادى مشمول اين الحاق هستند ؟ آيا مروجين دين يا پاسداران و يا افرادى كه براى جهادسازندگى در دهات و شهرها شهيد مىشوند ، ملحق به شهيدند يا خير ؟ بسمه تعالى ، مقصود شهداى معركه در دفاع از اسلام و مسلمين هستند ؛ مانند شهداى در معركهء جنگ تحميلى ؛ و اشخاص نامبرده در احكام اموات ، ملحق به شهيد نيستند . [ سؤال 614 ] 5257 277 بسمه تعالى 30 / 8 / 1361 محضر مبارك مرجع عالىقدر ، رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران ، نايب الامام ، امام خمينى ، دامت بركاته 1 . سربازى در جبهه خمپاره به او اصابت مىكند و در همان مكان يكى از همرزمان